در بین انسان که اشرف مخلوقات و آفریدههاست، اشرفتر و گرامیترین آن انسانی است که غافل نباشد و خودش واعظ خودش باشد و در شبانهروز همیشه این چهار سئوال جانسوز را از خودش بکند، ازکجا آمدم؟ «انا لله» و دیگر اینکه برای چه آمدم؟ برای کمالات و تقرب به خدا «وَفِیهَا اختُبِر تُم وَلِغَیرِهَا خَُلِقتُم » علی(ع)، به کجا باز میگردم؟ و اناالیه راجعون، باز گشت به طرف خدا، در کجا هستم؟ در صف صراط مستقیم حق هستم، که «یُخرِجُهُم مِنَ الظُلُمَاتِ اِلَی النُّور» که انسان را از تاریکیها بسوی نور میآورد، و یا این که «یُخرِجُنَهُم مِنَ النُّورِ اِلَی الظُلُمَاتِ» درمسیر کسانی هستم از به سوی تاریکیها میکشاند، و یا این که در مسیر اعلی علیین میروم، و یا در راه «اسفل السَّافلین» قرار گرفتم، و با توجه این چهار سئوال جانسوز است که آقا ابا عبدالله الحسین(ع) فرمودند «اَشرَفُ النَّاسِ مَنِ اتَّعَظَ قَبلَ اَن یُوعَظَ وَاِستَیقَظَ قَبلَ اَن یُوقَظَ» شریفترین مردم کسی است قبل از آن که دیگران اورا وعظ و نصیحت کند خودش واعظ خودش باشد و بیدار و با بصیرت باشد قبل از آن که دیگران اورا بیدار کند. بیان این کلام شریف این است که انسان جایگاه جانشینی خدارا دارد، که این مقام دیگران ندارد، و اگر به این عظمت و مقام دقت کرد از فرشته هم بالاتر میشود و مرتبه اشرف انسان و مخلوقات را کسب کرده است.
خداوند بعد آفرینش انسان تنها به عقل و خرد و حجت درونی اکتفا نکرد و حجت بیرونی ارسال پیامبران و نزول و کتب آسمانی راهم برای پاسخگوی به تمام خواستهها و پرسشهای فرهنگی و اجتماعی و اعتقادی او فرستاد تا از طریق آنان ارزشهای اخلاقی واجتماعی که بیانگر اهداف پیامبران بوده تحقق یابد و جامعه اصلاح شود.
آخرین سفیر الهی پیامبر رحمت(ص)، هدف از بعثتش را همین بیان کرده، «انما بعثت لِاُتمِّم مَکاَرِمَ الاَخلَاقَ » و با ادات حصر بیان میکند یعنی این تمام هدف من این است که ارزشهای اخلاقی و رفتاری را تکمیل کنم، یعنی انبیای عظام از آدم تا حضرت عیسی مسیح شروع کردند و تکمیل آن توسط پیامبر رحمت (ص) است امامحسین(ع) در یکی از خطبههایش فرمودند: «اَیُّهاَ النَّاسُ مَن جَادَسَادَ وَمَن بَخِلَ رَذِلَ ،وَ اِنَّ اَجوَدُ النَّاسِ مَن اُعطِیَ مَن لَا یَر جُوا وَاَعفَی النَّاسِ مَن عَفَی عَن قُدرَهًِِ وَاِنَّ اَوصَلَ النَّاسِ مَن وَصَلَ مَن قَطَعَهُ»، ای مردم هر کس ببخشد به بزرگی میرسد وهکس بخل ورزد، از نعمتهای که به او داده شده به نیاز مندان ندهد «به پستی میگراید و ذلیل میشود، و بخشندهترین مردم کسی است که به نا امید ببخشاید، (به سراغ کسانی برود که امید بخشش از او ندارد به هرجهت است)، و با گذشتترین مردم کسی است که با قدرت چشم بپوشد یعنی میتواند انتقام بگیرد و از حقش دفاع کند و توانش را دارد ولی جوانمردی میکند میبخشد و فراموش می کند و مغفرت و او را میبخشد.
اگر امت اسلامی زمان پیامبر (ص) و نسلهای بعدی این کلام وحی و ارزشهای اخلاقی و اجتماعی را رعایت میکردند و سر لوحه کارهای زندگی فرهنگی و اجتماعی و اعتقادی و سیاسی خودشان قرار میدادند هرگز دچار ذلت و خواری تبهکاران و استکبار جهانی نمیشدند.
منابع:۱ سوره بقره، آیه ۲۵۷
تحف العقول، سخنان امام حسین(ع) و سیره عملی اهلبیت(ع)